به گزارش قم گویا، آیین اختتامیه سومین دوره مسابقات ملی آزاد مهارت گوهرتراشی، پیش از ظهر پنجشنبه ۲۳ مهرماه ۱۴۰۵ در تالار مرکزی شهر قم برگزار شد. این دوره از رقابت‌ها که از ۲۱ مهرماه آغاز شده بود، با معرفی نفرات برتر و تجلیل از هنرمندان شرکت‌کننده به کار خود پایان داد.

در این مراسم اکبر بهنام‌جو استاندار قم، وجیه‌الله جعفری معاون امور معادن و صنایع معدنی وزارت صنعت، معدن و تجارت، فاطمه منصوری سرپرست سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای کشور، حسین افشاری قائم‌مقام رئیس هیأت عامل ایمیدرو و احسان عزیزی معاون معادن و صنایع معدنی ایمیدرو حضور داشتند. حجت‌الاسلام والمسلمین سید محمود عرب مدیرکل آموزش فنی و حرفه‌ای استان قم، سید ابومحمد هاشمی مجری طرح توسعه صنعت گوهرسنگ ایران، سرهنگ نیکوکلام رئیس سازمان بسیج مهندسین استان قم، رایزن بازرگانی تایلند در ایران، معاونان سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای کشور، استادان، داوران و نمایندگان بخش خصوصی نیز از دیگر حاضران بودند.

مدیرکل آموزش فنی و حرفه‌ای قم: قم ظرفیت تبدیل ‌شدن به قطب ملی گوهرتراشی کشور را دارد

حجت‌الاسلام والمسلمین سید محمود عرب، مدیرکل آموزش فنی و حرفه‌ای استان قم، با اشاره به فعالیت بیش از ۱۴۰۰ کارگاه گوهرتراشی و حضور سالانه میلیون‌ها زائر و گردشگر در قم، این استان را برخوردار از ظرفیت توأمان تولید و فروش دانست. وی گفت چنین مزیتی می‌تواند قم را به یکی از قطب‌های ملی هنر و صنعت گوهرتراشی تبدیل کند.

عرب با اشاره به ارزش بالای تجارت جهانی گوهرسنگ‌ها و سهم محدود ایران از این بازار، عبور از خام‌فروشی را ضروری خواند. به گفته او، تراش، پرداخت و برندسازی سنگ‌های خام می‌تواند به ایجاد ارزش افزوده قابل‌توجه، در برخی موارد ۵۰۰ تا ۷۰۰ درصد، منجر شود. وی همچنین گوهرتراشی را حرفه‌ای کم‌سرمایه توصیف کرد که به گفته او، آغاز آن با حدود ۱۵ تا ۲۰ میلیون تومان سرمایه و فضایی کوچک امکان‌پذیر است.

مدیرکل آموزش فنی و حرفه‌ای استان قم از برنامه راه‌اندازی دپارتمان تخصصی گوهرتراشی در استان با حمایت سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای کشور خبر داد و بر معرفی استعدادهای شناسایی‌شده در مسابقات به بنگاه‌های اقتصادی تأکید کرد. عرب این اقدامات را در راستای برنامه توسعه اشتغال صنعت گوهرسنگ تا افق ۱۴۱۰ دانست و گفت مهارت باید دانایی را به توانایی و فرصت شغلی تبدیل کند.

مجری طرح توسعه صنعت گوهرسنگ ایران: آموزش ۸ هزار نیروی متخصص و تجهیز ۴۰ مرکز گوهرتراشی در کشور

سید ابومحمد هاشمی، مجری طرح توسعه صنعت گوهرسنگ ایران، با مرور پنج سال اجرای سند ملی توسعه این صنعت گفت تجهیز زیرساخت‌های آموزشی و تربیت نیروی انسانی از نخستین اولویت‌های این برنامه بوده است. به گفته او، در این مدت بیش از ۴۰ مرکز آموزشی در کشور تجهیز شده و بیش از ۸ هزار نفر آموزش‌های مرتبط با گوهرسنگ‌ها را فرا گرفته‌اند.

هاشمی تغییر رویکرد آموزش از مهارت‌های مقدماتی به آموزش‌های بازارمحور را از دستاوردهای مهم این دوره برشمرد. وی با استناد به ارزیابی استادان و داوران مسابقات اظهار کرد کیفیت تراش آثار ارائه‌شده در قم، در مقایسه با مسابقات سال ۱۴۰۳ کرمان، بیش از ۸۰ درصد ارتقا پیدا کرده است؛ تحولی که از نظر او زمینه حضور جدی‌تر هنرمندان ایرانی در بازارهای بین‌المللی را فراهم می‌کند.

مجری طرح توسعه صنعت گوهرسنگ ایران، دستیابی به سهم دو درصدی از بازار جهانی تا افق ۱۴۱۰ را از هدف‌گذاری‌های سند دانست. وی با اشاره به ارتباطات ایجادشده با کشورهایی مانند پاکستان و حضور رایزن بازرگانی تایلند در مراسم، بر تبادل تجربه و استادکار، توسعه همکاری‌های آموزشی و تسهیل تجارت و صادرات گوهرسنگ‌های فرآوری‌شده تأکید کرد.

استاندار قم: بخشی از نمایشگاه دائمی صنایع‌دستی قم به گوهرسنگ‌ها اختصاص می‌یابد

اکبر بهنام‌جو، استاندار قم، با اشاره به جایگاه مذهبی و گردشگری این استان گفت حضور زائران داخلی و خارجی فرصتی مهم برای معرفی و فروش سنگ‌های قیمتی و زینتی است. وی تأکید کرد ظرفیت بازار داخلی این محصولات هنوز به‌طور کامل شناخته و فعال نشده و لازم است تولیدکنندگان مسیر عرضه مستقیم و مؤثر به مخاطبان را تقویت کنند.

بهنام‌جو همچنین به پیوند تاریخی و فرهنگی استفاده از برخی سنگ‌های زینتی با باورهای دینی اشاره کرد و گفت می‌توان با معرفی درست این پیشینه و ظرفیت هنری قم، به بازارسازی و معرفی تولیدات بومی کمک کرد. به اعتقاد او، پیوند ظرفیت معنوی شهر با صنایع‌دستی می‌تواند به افزایش فرصت‌های اقتصادی استان بینجامد.

استاندار قم از برنامه‌ریزی برای ایجاد فضای عرضه گوهرسنگ‌ها در مجموعه نمایشگاه‌های دائمی صنایع‌دستی استان خبر داد. او ابراز امیدواری کرد با فراهم‌شدن این امکان تا سال آینده، هم زائران و گردشگران دسترسی بیشتری به محصولات گوهرتراشی داشته باشند و هم ارتباط فعالان این صنعت با خریداران داخلی و خارجی توسعه یابد.

معاون وزیر صمت: ضعف بازاریابی و برندسازی، حلقه مفقوده صنعت گوهرسنگ ایران است

وجیه‌الله جعفری، معاون امور معادن و صنایع معدنی وزارت صنعت، معدن و تجارت، تدوین سند ملی توسعه صنعت گوهرسنگ و تشکیل شورای راهبردی آن را نقطه آغاز هماهنگی دستگاه‌های مرتبط دانست. وی با اشاره به آموزش بیش از ۸ هزار نفر، اقدامات انجام‌شده در ۱۶ استان و برگزاری سه دوره مسابقات ملی، گفت این دستاوردها ارزشمند است، اما هنوز با نقطه مطلوب فاصله وجود دارد.

جعفری تأکید کرد توسعه اکتشاف و آموزش زمانی به نتیجه اقتصادی می‌رسد که حلقه‌های فرآوری، فروش، صادرات و برندسازی نیز تقویت شوند. وی از فیروزه نیشابور به‌عنوان نمونه‌ای شناخته‌شده یاد کرد که با وجود شهرت تاریخی، بهره‌برداری تجاری متناسبی از ظرفیت برند جهانی آن صورت نگرفته است و افزود قم و دیگر قطب‌های گوهرسنگ نیز ظرفیت برندآفرینی دارند.

معاون وزیر صمت تقویت شبکه ملی آزمایشگاه‌های تخصصی و اعتبارسنجی گوهرسنگ‌ها، ساماندهی اکتشاف و استخراج و تدوین برنامه عملیاتی صادرات را ضروری دانست. وی همچنین تصریح کرد هدف پیش‌بینی‌شده برای رسیدن به سهم یک درصدی از ارزش بازار جهانی تا پایان ۱۴۰۵ محقق نشده و باید با ارزیابی عملکرد و رفع موانع اجرایی، هماهنگی میان دستگاه‌ها افزایش یابد.

معاون ایمیدرو: سند ملی توسعه صنعت گوهرسنگ با رویکرد حمایت از هنرمندان و فناوری‌های نوین بازنگری می‌شود

احسان عزیزی، معاون معادن و صنایع معدنی ایمیدرو، مسابقات گوهرتراشی را فراتر از یک رقابت فنی، فرصتی برای پرورش نیروی انسانی خلاق و هنرمند ارزیابی کرد. وی با اشاره به تنوع ذخایر گوهرسنگ در ایران گفت تبدیل این ظرفیت طبیعی به ثروت، بیش از هر چیز به مهارت، خلاقیت و توانایی هنرمندان در مرحله فرآوری نیاز دارد.

عزیزی گوهرتراشی را از حلقه‌های اصلی ایجاد ارزش افزوده در زنجیره گوهرسنگ خواند و یادآور شد این حوزه در مقایسه با بسیاری از فعالیت‌های معدنی، به سرمایه‌گذاری کمتری نیاز دارد و در برابر برخی محدودیت‌های تجاری نیز انعطاف‌پذیرتر است. او بر ضرورت بازنگری برنامه‌های تدوین‌شده در سال ۱۴۰۰ بر اساس نیازهای سال ۱۴۰۵ تأکید کرد.

معاون معادن و صنایع معدنی ایمیدرو، تأمین سرمایه در گردش، توسعه تسهیلات، نوسازی ماشین‌آلات و تقویت پیوند صنعت با دانشگاه را از محورهای پیشنهادی بازنگری سند برشمرد. به گفته او، توجه به گوهرسنگ‌های آزمایشگاهی، استفاده از ظرفیت‌های دریایی برای پرورش مروارید در سواحل جنوبی و بهره‌گیری مؤثرتر از ظرفیت‌های حمایتی نیز در برنامه‌ریزی جدید دنبال خواهد شد.

قائم‌مقام ایمیدرو: حمایت مالی، توسعه بازارهای صادراتی و بازنگری سند ملی گوهرسنگ در دستور کار ایمیدرو

حسین افشاری، قائم‌مقام رئیس هیأت عامل ایمیدرو، عملکرد پنج‌ساله سند ملی توسعه صنعت گوهرسنگ را نشانه پیشرفت در حوزه آموزش، تجهیزات و شناخت بازار دانست. وی گفت اکنون زمان مناسبی برای بازنگری سند فرارسیده و تجربه فعالان بخش خصوصی، استادان دانشگاه و هنرمندان باید در تدوین مرحله بعد مورد استفاده قرار گیرد.

افشاری با اشاره به نشست‌های برگزارشده با فعالان این حوزه، تشکیل یک تشکل منسجم تخصصی را از ضرورت‌های ساماندهی صنعت گوهرسنگ برشمرد. او گفت با همراهی وزارت صنعت، معدن و تجارت و سایر دستگاه‌ها می‌توان پیگیری مطالبات صنفی، هماهنگی برنامه‌ها و توسعه فعالیت‌های اقتصادی را به‌شکلی مؤثرتر دنبال کرد.

قائم‌مقام رئیس هیأت عامل ایمیدرو از پیگیری سازوکارهای تأمین مالی و تسهیلات کم‌بهره برای فعالان این صنعت خبر داد و افزود در حوزه توسعه بازار نیز پیش‌بینی شده فضایی در یکی از دفاتر خارجی مجموعه برای معرفی و عرضه گوهرسنگ‌های ایرانی اختصاص یابد. وی هدف این حمایت‌ها را گسترش تولید و اشتغال و دسترسی بهتر به بازارهای خارجی عنوان کرد.

سرپرست سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای کشور: ایران رشته گوهرتراشی را برای ورود به مسابقات جهانی مهارت پیشنهاد می‌دهد

فاطمه منصوری، سرپرست سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای کشور، با تقدیر از مهارت‌آموزان حاضر در رقابت‌ها گفت مسابقات باید علاوه بر شناسایی نفرات برتر، به تبادل تجربه، تشکیل شبکه‌های حرفه‌ای و انتقال دانش به کارگاه‌های آموزشی منجر شود. وی هنرمندان و جوانان ماهر را سرمایه‌های اصلی صنعت گوهرسنگ دانست و بر پیوند آموزش با هدایت شغلی تأکید کرد.

منصوری از برنامه ایران برای پیشنهاد رشته گوهرتراشی به سازمان جهانی مهارت (WorldSkills) خبر داد و گفت با هماهنگی وزارت صنعت، معدن و تجارت، تلاش خواهد شد این رشته به‌عنوان پیشنهاد جمهوری اسلامی ایران به رقابت‌های جهانی معرفی شود. وی حضور در چنین رویدادهایی را فرصتی برای معرفی توانمندی‌ها و بهره‌گیری از فناوری‌های روز جهان دانست.

سرپرست سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای کشور همچنین بر توسعه نظام صلاحیت حرفه‌ای و سطح‌بندی مهارت‌ها در مشاغل معدنی و تناسب آن با نظام حقوق و دستمزد تأکید کرد. وی با اشاره به حضور ۹۲ جوان در رقابت‌های قم، خاطرنشان کرد ارزش این تجربه فقط به مدال محدود نیست و ارتباط میان شرکت‌کنندگان می‌تواند زمینه همکاری‌های شغلی آینده را فراهم کند.

رونمایی از دستگاه ایرانی و معرفی کامل برگزیدگان

در بخش پایانی آیین اختتامیه، از دستگاه پیشرفته گوهرتراشی نیمه‌اتوماتیک تمام‌ایرانی رونمایی شد. این رونمایی در کنار برنامه‌های اعلام‌شده برای نوسازی تجهیزات و تقویت مهارت، بخشی از دستاوردهای فناورانه مطرح‌شده در مراسم بود.

پس از رونمایی، نفرات برتر مسابقات در پنج رشته معرفی و با حضور مسئولان ملی و استانی مورد تقدیر قرار گرفتند. فهرست کامل رتبه‌آوران، بر پایه اسامی اعلام‌شده در مراسم و فهرست رسمی مسابقات، به شرح زیر است:

تقدیر از استعداد نوجوان

در بخش تقدیرهای ویژه، آریا رفعتی، نوجوان ۱۳ ساله اهل خرم‌آباد استان لرستان، به‌عنوان استعداد برگزیده و شایسته تقدیر معرفی شد. این تقدیر به معنای کسب رتبه در رشته‌های رقابتی نبود و به‌صورت مستقل انجام گرفت.

در رشته تراش دامله، امید گرجیان مقدم از فردوس استان خراسان جنوبی به رتبه نخست رسید؛ محمدعلی قالوندی از اندیمشک استان خوزستان دوم شد و زینب ندیمی از شهر یزد در جایگاه سوم قرار گرفت.

در رشته فیروزه‌تراشی، هادی بهرامی از نیشابور استان خراسان رضوی عنوان نخست را به دست آورد و ابوالفضل عارفخانی، دیگر هنرمند نیشابوری، دوم شد. رتبه سوم این بخش به‌صورت مشترک به سمیه عبدلی مسینان از شهربابک استان کرمان و سید هاشم ضیائی از نیشابور استان خراسان رضوی اختصاص یافت.

در رشته کاروینگ، احسان دهقان از فردوس استان خراسان جنوبی رتبه نخست، فاطمه پوراحمدی از فولادشهر استان اصفهان رتبه دوم و فرزاد رضائی بیرق از خلخال استان اردبیل رتبه سوم را کسب کردند.

در رشته تراش فست یک‌صدم (۰٫۰۱)، علی بانژاد از مشهد استان خراسان رضوی مقام نخست را کسب کرد؛ علیرضا زینلی باغینی از شهر کرمان به رتبه دوم رسید و سهیلا سندگل از زاهدان استان سیستان و بلوچستان سوم شد.

در رشته تراش فست یک‌دهم (۰٫۱)، طاها عالمی از کرج استان البرز اول، آیدا ایروانی از مشهد استان خراسان رضوی دوم و محمدعلی قوام از شهر کرمان سوم شدند.

آیین اختتامیه با قدردانی از برگزیدگان، داوران، مربیان و عوامل برگزارکننده و تأکید بر تداوم حمایت از آموزش، تولید و بازار گوهرتراشی به پایان رسید.