با نزدیک‌شدن به ایام شهادت حضرت فاطمه زهرا (سلام‌الله‌علیها)، یکی از چالش‌های همیشگی مجموعه‌های فرهنگی، اتکا به برنامه‌ریزی‌های شتاب‌زده یا سنتی بوده است. مجمع فرهنگی‌مذهبی «کوثر ولایت» قم با تغییر این پارادایم، برای نخستین‌بار پروپوزالی جامع و چندوجهی تدوین کرده که نقشه راه صفر تا صد فعالیت‌های فاطمیه را با ریزترین جزئیات سازمانی، هنری، محتوایی و بودجه‌ای ترسیم نموده است.

این طرح با محوریت برگزاری سوگواره نمایشگاهی «زیر سایه مادر، مدرسه زندگی»شامل ۱۲ غرفه موضوعی مبتنی بر سیره فردی و اجتماعی حضرت زهرا (س)، اجرای تئاتر و سوگنامه مفهومی «نمایش سایه»، ایستگاه‌های گفت‌وگومحور و سازوکارهای چندرسانه‌ای است.

عبور از فعالیت‌های سلیقه‌ای به‌سمت مدیریت مهندسی‌شده فرهنگی 

دکتر رضا سلطانی، مدیر و رئیس شورای سیاستگذاری مجمع فرهنگی کوثر ولایت قم، در گفت‌وگویی اختصاصی با اشاره به ضرورت تغییر نگاه در اداره رویدادهای مذهبی اظهار داشت: دوران اداره هیئات مذهبی با تصمیم‌گیری‌های لحظه‌ای و بدون پیش‌بینی‌های کارشناسی به سر آمده است. تعظیم شعائر فاطمی و اثرگذاری عمیق بر نسل نوجوان و جوان نیازمند رویکردی مهندسی‌شده، علمی و چندبعدی است. ما در مجمع کوثر ولایت بر این باوریم که خادمی اهل‌بیت (ع) باید در بالاترین تراز نظم و استاندارد اجرایی انجام شود؛ از این رو تصمیم گرفتیم پیش از هرگونه اقدام میدانی، سندی مکتوب و دقیق تهیه کنیم که چشم‌انداز، فرآیندها و وظایف را به‌طور کامل شفاف سازد.»

وی در ادامه با اشاره به روند بررسی و تأیید این طرح افزود:  

این پروپوزال صرفاً یک متن روی کاغذ نیست؛ بلکه حاصل ساعت‌ها هم‌اندیشی نخبگانی است. بر اساس سازوکار دیده‌شده، طرح با حضور کارشناسان فرهنگی، هنری، رسانه‌ای و تربیتی مورد نقد، تحلیل و بازبینی موشکافانه قرار گرفته و پس از اعمال اصلاحات و تایید نهایی هیئت‌امنا، فرمان آغاز فاز عملیاتی آن صادر خواهد شد تا کمترین خطا در مرحله اجرا رخ دهد.

وی درادامه گفت؛ یکی از بارزترین ویژگی‌های این پروپوزال، تفکیک دقیق وظایف و ساختارسازی تیمی است. بر اساس ساختار تعریف‌شده در این سند، برنامه‌ها ذیل ۱۲ کارگروه تخصصی به اجرا درمی‌آیند:

1. شورای سیاستگذاری و نظارت: هدایت راهبردی و تطبیق رویداد با اهداف کلان

2. کارگروه پژوهش و محتوا: بررسی اصالت تاریخی و تدوین سناریوی روایی غرفه‌ها

3. کارگروه هنری و فضاسازی: طراحی هویت بصری، معماری داخلی غرفه‌ها و المان‌های نمادین

4. کارگروه نمایش و تئاتر: کارگردانی و اجرای تئاتر آئینی و تکنیک نوآورانه «نمایش سایه»

5. کارگروه فنی و زیرساخت:تأمین صوت، نور، دکور و تجهیزات الکترونیکی

6. کارگروه تبلیغات و هویت‌بصری: طراحی اقلام محیطی، بیلبوردهای شهری و فضاسازی محیطی

7. کارگروه رسانه و تولیدات چندرسانه‌ای:مستندسازی تصویری، تولید محتوای روزانه و پوشش مجازی

8. کارگروه روابط‌عمومی و هماهنگی نهادی: تعامل با مراکز دانشگاهی، حوزوی و چهره‌های شاخص

9. کارگروه حراست و ایمنی: انتظام‌بخشی به ترددها، مدیریت ایمنی و استقبال از خانواده‌ها

(به همراه کارگروه‌های پشتیبانی، تدارکات و مالی)

سلطانی با دعوت از سایر مجموعه‌ها و هیئات مذهبی استان برای حرکت به‌سوی برنامه‌ریزی مدون، مهم‌ترین مزایای تدوین پروپوزال پیش از آغاز عملیات را چنین تشریح کرد:

۱. شفافیت عملیاتی و جلوگیری از اتلاف منابع: 

  وقتی وظایف هر کارگروه و زمان‌بندی مشخص باشد، از دوباره‌کاری، ناهماهنگی نیروها و هدررفت هزینه‌ها و نذورات مردمی جلوگیری می‌شود.

۲. ایجاد پیوستگی روایی و اثرگذاری عمیق بر مخاطب:

  بازدیدکننده دیگر با یک هیئت یا نمایشگاه پراکنده روبرو نیست؛ بلکه از لحظه ورود تا خروج، یک «سفر تجربه» منسجم را از شناخت عقیدتی تا تجربه حسی و هنری طی می‌کند.

۳. امکان ارزیابی دقیق، نظارت و ریسک‌سنجی:

  وجود اهداف شفاف و شاخص‌های اندازه‌گیری به هیئت‌امنا و کارشناسان اجازه می‌دهد در هر گام، میزان انحراف از برنامه را بسنجند و چالش‌ها را پیش از تبدیل‌شدن به بحران برطرف کنند.

۴. جلب اعتماد حامیان، خیرین و دستگاه‌های فرهنگی:

  ارائه یک طرح مهندسی‌شده با پیش‌بینی دقیق هزینه‌ها و سناریوهای بازگشت فرهنگی، انگیزه خیرین و نهادهای پشتیبان را برای مشارکت چندبرابر می‌کند.

۵. مستندسازی و الگوسازی برای سال‌های آتی:  

  برنامه‌ای که پروپوزال مکتوب دارد، قابلیت ارتقا، بازخوانی و انتقال تجربه به نسل‌های بعدی خادمان هیئت را فراهم می‌سازد.