قم گویا: سمانه سادات فقیه سبزواری_ «قم‌پلاس»، رویدادی ۴۸ ساعته برای تولید اپلیکیشن و محتوای دیجیتال شهری، این‌بار نه در شعار، که در میدان عمل، جوانان را پای کار حل مسئله آورد؛ رویدادی که به ابتکار، طراحی و راهبری مستقیم سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری قم و در چارچوب برنامه کلان تحول دیجیتال مدیریت شهری اجرا شد.

۴۸ ساعت برای یک ایده
در سالن اصلی مجتمع، هر میز به کارگاهی کوچک تبدیل شده بود. تیم‌ها از نخستین ساعات آغاز رقابت، بی‌وقفه روی ایده‌هایشان کار می‌کردند؛ از کدنویسی نسخه‌های اولیه اپلیکیشن گرفته تا بازنویسی سناریوهای انیمیشن شهری و طراحی رابط‌های کاربری. فشار زمان، رقابت را نفس‌گیر کرده بود؛ اما همین محدودیت، تمرکز و هم‌افزایی تیم‌ها را افزایش می‌داد.
این رویداد با برنامه‌ریزی مستقیم سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری قم (فاوا) برگزار شد؛ نهادی که طی سال‌های اخیر محور توسعه زیرساخت‌های هوشمندسازی، یکپارچه‌سازی سامانه‌های شهری و گسترش خدمات غیرحضوری در مدیریت شهری قم بوده و در قم‌پلاس کوشید ظرفیت نخبگانی جوانان را به چرخه تصمیم‌سازی و اجرا متصل کند.

به گفته علی مؤمن‌حجازی، مدیرعامل سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری قم، در مجموع ۲۱۸ نفر در قالب ۵۹ تیم ثبت‌نام کردند که پس از ارزیابی اولیه، ۱۳۷ نفر در ۳۷ تیم به مرحله نهایی راه یافتند؛ ۱۸ تیم در بخش اپلیکیشن و ۱۹ تیم در حوزه انیمیشن و تولید محتوای دیجیتال. کم‌سن‌ترین شرکت‌کننده ۹ سال داشت و مسن‌ترین ۴۳ ساله بود.
وی با اشاره به رویکرد بلندمدت این برنامه تأکید کرد قم‌پلاس صرفاً یک رقابت کوتاه‌مدت نیست، بلکه بخشی از سیاست شهرداری قم برای توسعه زیست‌بوم نوآوری شهری است و مرحله پسارویداد، شامل امکان همکاری عملیاتی با تیم‌های توانمند، به‌صورت جدی دنبال خواهد شد.

موضوعات رویداد بر اساس نیازهای واقعی شهر تعریف شده بود؛ از حمل‌ونقل عمومی و مدیریت ترافیک تا خدمات شهری، مدیریت بحران و فرهنگ شهروندی. همین مسئله‌محوری، خروجی‌ها را کاربردی‌تر و قابل بررسی برای اجرا کرد.
محمدحسین دهناد، رئیس کمیسیون عمران و حمل‌ونقل شورای شهر قم، با اشاره به قابلیت اجرایی برخی طرح‌ها اظهار کرد ایده‌های ارائه‌شده نشان می‌دهد جوانان شناخت دقیقی از چالش‌های شهر دارند.
در بخش اپلیکیشن، ایده‌هایی چون سامانه اطلاع‌رسانی هوشمند حمل‌ونقل، گزارش سریع مشکلات شهری و مدیریت داده‌های خدمات شهری ارائه شد. در بخش انیمیشن نیز آثار آموزشی درباره تفکیک پسماند، رفتارهای صحیح ترافیکی و آمادگی در شرایط بحران به نمایش درآمد.
حضور پررنگ بانوان و نسل نو
در میان تیم‌ها، حضور بانوان و نوجوانان چشمگیر بود.
معصومه آمره، رئیس کمیسیون بانوان و خانواده شورای شهر قم، بهره‌گیری از فناوری‌های نوین را زمینه‌ساز افزایش بهره‌وری مدیریت شهری دانست و بر ضرورت مشارکت گسترده‌تر بانوان در این عرصه تأکید کرد.
نرجس نیازمند نیز قم‌پلاس را فرصتی برای هم‌افزایی نسل جوان با مدیریت شهری توصیف کرد و تولیدات دیجیتال را حلقه ارتباطی هوشمند میان شهروندان و شهرداری دانست.

در پسِ هیجان رقابت، نقش سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری قم بیش از پیش نمایان بود. قم‌پلاس تنها یک رویداد مقطعی نبود، بلکه در امتداد نقشه راه هوشمندسازی شهر قم تعریف شده است؛ نقشه‌ای که بر توسعه زیرساخت‌های داده‌محور، گسترش خدمات الکترونیک، کاهش مراجعات حضوری و ارتقای شفافیت اداری استوار است.
فاوا با طراحی این رویداد، تلاش کرده است سازوکاری پایدار برای جذب ایده‌های نوآورانه و تبدیل آن‌ها به پروژه‌های اجرایی فراهم کند؛ مسیری که در صورت تداوم، می‌تواند به شکل‌گیری زیست‌بوم نوآوری شهری در قم منجر شود.

از مجتمع امام خمینی تا سالن همایش شهرداری
با پایان رقابت، تیم‌ها برای داوری نهایی آماده شدند. آیین اختتامیه در سالن همایش شهرداری قم برگزار شد؛ رویدادی که با مدیریت و هدایت سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری قم به سرانجام رسید و طی آن برگزیدگان معرفی و تقدیر شدند.
در بخش انیمیشن، هیئت داوران رتبه نخست را شایسته معرفی ندانست؛ تیم «آران» عنوان دوم را کسب کرد و تیم «مدهامتان» در جایگاه سوم ایستاد. همچنین از تیم‌های «اسکای موشن»، «میکادو» و «راه یاس» به‌عنوان آثار شایسته تقدیر تجلیل شد.

در بخش اپلیکیشن، تیم «نواندیش» موفق به کسب رتبه نخست شد، «ایلید» در جایگاه دوم قرار گرفت و «آینده‌سازان» رتبه سوم را از آن خود کردند.
در این مراسم، محمد منان‌رئیسی، نماینده مردم قم در مجلس شورای اسلامی، اعتماد به ظرفیت جوانان را راهی برای کاهش فاصله تا تحقق کامل دولت الکترونیک دانست.
علیرضا اقبالیان، معاون برنامه‌ریزی و سرمایه انسانی شهرداری قم نیز توسعه خدمات غیرحضوری و داده‌محور را از اولویت‌های مدیریت شهری عنوان کرد.
در بخش دیگری از مراسم، سردار مهدی کبیری‌پور، جانشین فرمانده سپاه استان قم، حمایت از چنین برنامه‌هایی را زمینه‌ساز شکل‌گیری شرکت‌های دانش‌بنیان دانست.
رقابتی فراتر از یک مسابقه
قم‌پلاس را می‌توان تمرینی برای آینده دانست؛ آینده‌ای که در آن فناوری به بخش جدایی‌ناپذیر اداره شهر تبدیل می‌شود. ابتکار سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری قم در برگزاری این رویداد نشان داد هوشمندسازی تنها به توسعه زیرساخت محدود نمی‌شود، بلکه نیازمند سرمایه‌گذاری بر سرمایه انسانی خلاق است.
اگر مسیر حمایت و اجرای ایده‌ها تداوم یابد، قم‌پلاس می‌تواند به یکی از بازوهای عملی تحقق مدیریت شهری هوشمند در قم تبدیل شود؛ شهری که جوانانش برای ساختن آن، شب را به صبح می‌رسانند.